مجموعه: گزارش برنامه هاي اجرا شده
تاریخ انتشار 13 آذر 1394 تعداد بازدید: 881
چاپ

 

 

گروه کوهنوردی چکاد اصفهان

گزارش برنامه منطقه حفاظت شده عباس آباد

اکتشاف غار کبوتر ( گویش محلی کبوترو )

سرپرست برنامه: سعادت لطفی زاده مسئول اکتشاف غار : امیر جلوانی


گزارش نویس : زهرا کاویانی                                                                    تاریخ اجرا : 94/08/29

افراد حاضر در اکتشاف غار کبوترو :

آقایان :امیر جلوانی : سرپرست ،  علی صرامی ، علی خوانساری ، مهدی رسول زاده

وخانم:زهرا کاویانی

وعده ما پنج شنبه 28/08/1394 ساعت 16 فلکه احمد آباد ابتدای خیابان جی بود . قرار بود با ماشینهای  شخصی این برنامه اجرا شود . با آمدن دوستان حرکت کردیم . ساعت 20 به محیط بانی چوپانان رسیدیم. پس از صرف شام   سرپرست توضیح دادند که فردا صبح ساعت 5:30 حرکت می کنیم . برنامه بدین صورت است که گروهی برای اکتشاف غار میروند و عده ای هم برای پیمایش منطقه و بازدید از حیات وحش  .

جمعه 29/08/1394

ساعت 5:30 صبح بدون صرف صبحانه حرکت کردیم به سمت منطقه عباس آباد . 20 کیلومتر در جاده اردکان یزد رفتیم که وارد جاده فرعی و خاکی شدیم . مسئول محیط بانی چوپانان آقای حلوانی هم با خودرواداره  به ما ملحق شدند . گروه 5 نفره ما که قرار بود برای اکتشاف غار برویم از گروه جدا شدیم . سرپرست محترم گفت که مسئول محیط بانی آقای حلوانی هم با ما همراه شوند زیرا ایشان موقعیت غار را میدانند  . در کنار آبشخور حیوانات هم بود  برای صرف صبحانه توقف کردیم .  صبحانه در داخل پناهگاه محیط بانی در جمع صمیمی و دوستانه صرف شد .

پس از صرف صبحانه آقای امیر جلوانی سرپرست برنامه اکتشاف غار تجهیزات فنی برای پیمایش غار را آماده کردند و اعلام کردند لباسهای غار را بپوشیم و حرکت کنیم . مجدد سوار ماشینها شدیم و پس از ده دقیقه توقف کردیم و پیاده حرکت شدیم . ساعت 8 صبح بود . ابتدا در جهت شمال شیب تندی را پائین رفتیم . در طول مسیر شاهد حوضچه های طبیعی  زیبائی که پر از آب و مخصوص آبشخور حیوانات بود را دیدیم . منطقه فوق العاده زیبا بود . باید از کوه بالا میرفتیم . در طی مسیر آقای حلوانی بارها گله های کل و بز را به ما نشان دادند . در نهایت از دره ای بالا رفتیم که دهانه غار پیدا شد . ساعت 9:30 صبح بود . حتما باید  یک متری  دهانه  غار باشید تا بتوانید آنرا ببینید . دهانه غار بزرگ و رو به شمال بود .  

کوله را زمین گذاشتیم  . ست ابزار  فنی  را پوشیدیم . سرپرست  شروع به بازدید دهانه جهت ایجاد کارگاه مطمئن کرد . سپس روی درخت نزدیک غار کارگاه طبیعی زد و با زدن خود حمایت  به آن با استفاده از دریل شارژی کارگاه زدند . چون بحث اکتشاف بود  ایشان فقط یک رل زدند و ما قرار شد روی یک رل همراه با کمک گرفتن از کارگاه طبیعی که همان درخت بود فرود بویرم . 

ابعاد دهانه غار 2.5*3*3 بود .  غار در ارتفاع 1770 قرار داشت . فرود معلق بود . ارتفاع فرود 13 متر بود . فقط 4 نفر از ما ست کامل ابزار فنی برای فرود را داشتیم . لذا ابتدا ما 4 نفر فرود رفتیم . دو نفر از دوستانی که همراه ما وارد غار شدند عکاس هم بودند و قصد عکاسی در غار را  داشتند  . وقتی به کف غار رسیدیم تالار بزرگی را روبروی خودمان دیدیم . سرپرست میگفت حدود 40 در 70 میباشد .

به دو گروه دو نفره تقسیم شدیم و شروع به کاوش کردیم . غار به جائی راه نمیداد و متوجه شدیم فقط همان تالار بزرگ را دارد . جنس غار از سنگ باریت بود . رسوبات آهکی هم دیده میشد . چون دهانه غار بسیار بزرگ بود باعث میشد نور زیادی وارد غار شود و نیازی به استفاده از هدلامپ نبود مگر در قسمتهای خیلی پائین تر غار .

سقف غار بسیار بلند بود. در قسمت شرقی غار شاهد تزئینات زیبای غار بودیم . شاهد قندیل ها ، استلاکتیت و استلاکمیت و دراپل یا پرده بودیم که بعلت خشکسالی های اخیر این دراپل ها خشک شده بودند .بعلت بزرگ بودن دهانه غار و وارد شدن نور کافی به آن باعث شده کبوترها در آنجا زندگی کنند هر چند ما کبوتری در آنجا ندیدیم اما فضولات و تخم های شکسته شده آنها در غار زیاد بود . در قسمتهای تاریک غار که نور خیلی کم بود این فضولات بصورت کپک های بزرگی درآمده بود . دو ساعتی در خدمت دوستان عکاس بودم برای گرفتن عکس سپس از سرپرست اجازه خواستم که از غار خارج شوم تا ست ابزارم را در اختیار دوستمان آقای علی صرامی قرار دهم تا ایشان هم بتواند غار را از نزدیک ببیند . لذا از طناب بالا آمدم و رسیدم بیرون غار و از دوستمان خواستم که آماده فرود به غار شود . با رفتن آقای صرامی متوجه شدم که آقای حلوانی هم خیلی دلش میخواهد داخل غار را ببیند اما چون سرپرست قبلا  به من گفته بود چون ایشان کار فنی نکرده نمیتواند به ایشان اجازه ورود به غار را بدهد لذا در مقابل خواسته ایشان من فقط سکوت کردم . اما ایشان هم لطف میکردند و با دیدن کل و بزها دوربین را میدادند تا آنها را ببینم . در همین حین متوجه آقای صرامی شدم که من را صدا میکردند . متوجه شدم که آقای جلوانی گفته ایشان را آموزش بدم تا بتواند وارد غار شود . آقای حلوانی با شنیدن این خبر خیلی خوشحال شد و ابراز کرد که همیشه آرزوی دیدناین غار را از نزدیک داشتند . لذا آقای صرامی ست ابزار را فرستاد بالا و من با پوشاندن آن به آقای حلوانی و آموزش فرود با استاپ ایشان را فرود دادم . آقای صرامی هم در داخل غار مراقب ایشان در هنگام فرود شدند . ساعت 15 بود که دوستان همگی از غار خارج شدند . سرپرست کارگاه و رل کارگاه را باز کرد . ساعت 15:30 بود که با گرفتن عکس یادگاری عازم حرکت به سمت پائین  شدیم .

ساعت 16:30 بود که رسیدیم کنار ماشینها و عازم محیط بانی شدیم . در مسیر آقای حلوانی توقف کرد جای پای پلنکی را که به تازگی از آنجا رد شده بود به ما نشان داد .

ادامه مسیر دادیم و ساعت 17:30 بود که رسیدیم محیط بانی . با رسیدن ما به محیط بانی گروه عازم برگشت به اصفهان شد . ساعت 22:30 رسیدیم اصفهان .  جای همه دوستان خالی برنامه ای زیبا و خوب و بیادمدنی بود . جای آن دارد که از سرپرستی بسیار خوب آقای لطفی زاده تشکر کنیم . امیدواریم شاهد سرپرستی های دیگر ایشان در برنامه های گروه باشیم . با سپاس

باریت ترکیب طبیعی سولفات باریم به فرمول BaSO4می باشد که به نام Heavy Spar نیزشناخته می‌شود که جزو گروه سولفاتها می‌باشد. نام باریت از واژه یونانیbarysبه معنای سنگین و به دلیل سنگینی ویژه و بالای آن گرفته شده است. سیستم تبلور آن ارتورومیک می‌باشد. مهمترین کانیهای باریم‌دار عبارتند از : (BaSO4) و ویتریت (BaCO3). میزان فراوانی باریت بیشتر از ویتریت است. باریت در طبیعت به صورت رگه‌ای ، لایه‌ای و بر جای مانده یافت می‌شود.

نگاه اجمالی

باریت یکی از کانیهای عادی رگه‌ها است و معمولا همراه کوارتزو کلسیت ظاهر می‌شود. همچنین در سنگهای آهکی و ماسه سنگ نیز دیده می‌شود و در بعضی کنکرسیونها مقدار آن زیاد است ولی در هر صورت به عنوان کانی اولیه سنگها نادر است. صفت مشخصه مهم باریت این است که در مقایسه با سایر مواد غیرفلزی بسیار سنگین می‌باشد.
این کانی یک کانی صنعتی بوده و از آن استفاده‌های زیادی در صنعت می‌شود. ولی به خاطر سنگینی زیاد بابت  معمولا حمل و نقل آن برای مسافت زیادی چه توسط کامیون و چه توسط قطار با صرفه نبوده و ضمنا به خاطر پراکندگی وسیع این ماده معمولا استخراج آن بیشتر از شرایط زمین شناسی تابع شرایط محیط است.

مشخصات باریت

باریت در حالت معمولی سفید رنگ تا خاکستری روشن است ولی ممکن است به رنگهای متمایل به آبی ، قهوه‌ای یا سیاه نیز دیده شود. باریت یک کانی اوپک(Opeque) تیره بوده و دارای جلای صدفی تا شیشه‌ای می‌باشد. نمونه‌های تیپ یک آن به صورت بلورهای ارترومبیک کشیده دیده می‌شود اما باریت تجارتی به صورت دانه‌دانه ، توده‌های بلورین و یا قلوه‌ای تهیه می‌شود.

وزن مخصوص این کانی زیاد می‌باشد و در حدود 4.3 تا 4.6 می‌باشد. این مشخصه باریت کمک زیادی به شناسایی آن می‌کند. سختی باریت دارای دامنه تغییرات قابل ملاحظه‌ای می‌باشد و از 2.5 تا 3.5 متغیر می‌باشد که معمولا نواحی مختلف باریت با سختی متفاوتی را تولید می‌نمایند.

نحوه تشکیل باریت

باریت یک کانی رایج با گسترش زیاد است. بطور معمول به عنوان یکی کانی باطله در رگه‌های گرمایی همراه با کانسنگهای نقره، سرب، مس، کبالت، منگنز، آنتیموان و همچنین در رگه‌های موجود در سنگ آهکی با کلسیت یا به صورت توده‌های باز مانده در رسهای پوشاننده سنگ آهکها و نیز در ماسه سنگها با کانسنگهای مس یافت می‌شود در بعضی مناطق به عنوان سیمان ماسه سنگها عمل می‌کند. گاهی نیز از چشمه‌های آبگرم رسوب می‌کند.


مکانهای مهم رخداد بلورهای باریت عبارتند از دستمورلند و کامبریا انگلستان ، فلسوبانیا و دیگر مناطق رومانی و ساکسونی آلمان عمدتا به صورت رگه‌ای ، آشیانه‌ای و توده‌های نامنظم در سنگ آهکها و یا دولومیت متحده در جورجیا ، تشی ، میسوری و آرکانزاس استخراج شده است.

اشکال پیدایش باریت

نوع رگهای

محلولهای گرمایی و ماگمایی که ترکیبات شیمیایی خاصی دارند در گسل‌ها ، شکستگیها و فضای خالی بین ذرات و قطعات سنگ به تشکیل باریت منجر می‌شوند. همراه بعضی از کانسارهای گرمایی نقره، سرب، روی و فلوریت باریت نیز دیده می‌شود.

نوع رسوبی آتشفشانی

کانسارهای باریت نوع لایه‌ای بیشتر با ذخایر ماسیوسولفاید و ذخایر استراتی باند استراتی فرم رسوبی در ارتباط هستند. در ماسیوسولفیدهای نوع کروکوباریت در قسمت فوقانی و اطراف ذخیره ماسیوسولفید یافت می‌شود. در بعضی از کانسارهای استراتی باند استراتی فرم رسوبی ، لایه‌های باریت‌دار گزارش شده است. باریت به صورت لایه‌ای و گاهی به صورت سیمان سنگ دیده می‌شود. لایه‌های باریت‌دار بیشتر به رنگ خاکستری هستند که از بالا و اطراف به چرت و شیلهای سیلیسی ختم می‌شوند. میزان باریت بین 50 تا 95 درصد متغیر است.

کانسارهای باریت بر جای مانده

این کانسارها بدین طریق تشکیل می‌شوند که سنگ و یا رگه حاوی باریت در سطح زمین هوازده شده ، باریت به دلیل وزن مخصوص زیاد و مقاومت شیمیایی در محل باقی می‌ماند و تشکیل کانسار باریت بر جای مانده را می‌دهد.

کاربرد و موارد مصرف باریت

حفاریهای نفت و گاز

در حفاریهای عمیق برای نفت و گازدر طریقه روتاری و در مناطقی که فشار گاز یا مایع از پایین زیاد می‌باشد برای سونداژ نیاز به یک محصول سنگینی می‌باشد که ضمن چرخش از خروج مواد و جلوگیری و فشار آن را کنترل کند. به خاطر شرایط مناسب باریت در این مورد از آن استفاده می‌گردد. در این حالت پودر باریت به محلول معمولی آب و گل رس اضافه می‌شود. به خاطر خواص مفید این مخلوط مانند سنگینی خنثی بودن از نظر ترکیب شیمیایی ، تمیز بودن و قیمت نسبتا ارزان آن بسیار مورد پسند می‌باشد.

معمولا 4/3 باریت تولید شده سالیانه در این زمینه جذب و مصرف می‌شود. باریت کانیی حیاتی در صنعت حفاری نفت و گازمحسوب می‌گردد. طبق آمار سال 1980 ، حدود 90 درصد از باریت تولیدی رینا در گل حفاری به مصرف رسیده است. باریت به دلیل وزن مخصوص بالا ، سادگی مصرف در حین کار ، خنثی بودن از نظر شیمیایی ، نرمی و مناسب بودن از نظر قیمت ، در گل حفاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. میزان باریت مصرفی در هر کیلومتر حفاری حدود 429 تن گزارش شده است.

تهیه مواد شیمیایی باریم دار

دومین مورد مصرف مهم باریت به عنوان منبع تهیه مواد شیمیایی باریم‌دار است که مصارف متعدد آن در صنایع مختلف گسترده می‌باشد. سولفات باریم رسوب شده به عنوان سیل کننده رنگ ، پوشش در صنعت کاغذ سازی ، لاستیک سازی و مواد لینولئوم بکار می‌رود کلرور باریم در صنعت چرم سازی ، پارچه بافی و کربنات باریم به عنوان لعاب و پرداخت سرامیکبکارمی‌رود.

از اکسیدهای باریم در صنعت شیشه سازی ، کورههای الکتریکی و متالوژیاستفاده می‌گردد. هیدروکسید باریم معمولا در تصفیه و تهیه شکر از ملاس و نیترات آن یکی از اجزا گلوله‌های منور و چاشنیهای انفجاری است. باریت همچنین در موارد متعددی به صورت فرعی در ترکیبات شیمیایی بکار گرفته می‌شود. 10% از کل باریت تولید شده برای مصرف در تهیه مواد شیمیایی باریم‌دار استفاده می‌شود.

مصارف باریت خرد شده

باریت به صورت خرد شده مستقیما به عنوان روکش و پوشش لاستیک سازی و سیال کننده رنگ بکار می‌رود. همچنین اگر اندازه دانه‌های باریت خرد شده به اندازه ماسه درشت باشد می‌توان از آن در صنعت شیشه سازی استفاده کرده در این حالت باریت به عنوان کمک ذوب تسهیل کننده کار روی شیشه و ایجاد کننده شفافیت بکار گرفته می‌شود. باریت خرد شده به عنوان پوشش سیمان لوله‌های زیر آب در نقل و انتقال نفت و گاز مصرف می‌شود. علت استفاده از باریت در این حالت به خاطر سنگینی و خنثی بودن آن می‌باشد.

کاربرد باریت در سرامیک

در شیشه سازی به عنوان همگن کننده ماده مذاب ، کاهش حباب و در درخشندگی و شفافیت محصول کاربرد دارد. شیشه‌های حاوی باریم شفافتر و درخشنده تر از شیشه‌های سربی و یاCaOهستند. سرامیکهای پیشرفته حاوی باریم در صنایع الکترونیک (کندانسور ، گوشی ، بلندگوو تلفن) و مغناطیس دائم  کاربرد دارند.

کاربرد باریت در پرکنندهها

باریت در صنایع رنگ سازی ، پلاستیک ، کاغذ و لاستیک به عنوان ماده پرکننده به مصرف می‌رسد. همچنین به دلیل وزن مخصوص بالا و خاصیت جذب اشعه رادیواکتیو ، در ساخت بلوکهای سیمانی کاربرد دارد. مخلوط لاستیک ، آنفالت و 10 درصد باریت را در ساختن ایستگاهها و باند فرودگاه بکار می‌برند. همچنین در صنایع داروسازی ، مواد منفجره ، آلیاژ ، حفاظت اشعه و … کاربرد دارد.